Komisja Europejska 24 października 2006 r. przyjęła Komunikat wyznaczający strategię UE dotyczącą wspierania krajów członkowskich w zmniejszaniu szkód alkoholowych. Komunikat mówi o niepożądanym wpływie szkodliwej i niebezpiecznej konsumpcji alkoholu w Europie, która przyczynia się do około 195 000 zgonów w UE rocznie. Komunikat określa następujące priorytety: ochrona dzieci i młodzieży; zmniejszenie liczby urazów i zgonów w skutek wypadków drogowych spowodowanych pod wpływem alkoholu; zmniejszenie wielkości szkód wśród dorosłych oraz negatywnego wpływu na ekonomię; zwiększenie świadomości wpływu szkodliwej konsumpcji alkoholu na zdrowie; pomoc w zbieraniu wiarygodnych danych statystycznych. Komisja ustaliła obszary, w których UE może wspierać działania krajów członkowskich mające na celu zmniejszenie szkód alkoholowych, takie jak projekty finansowe w ramach Programów Badań i Zdrowia Publicznego, wymiana dobrych praktyk w zakresie zwalczania spożycia alkoholu przez nieletnich, współpraca w zakresie kampanii informacyjnych, zwalczania zjawiska nietrzeźwych kierowców i inne inicjatywy wspólnotowe. Ponadto Komunikat określa działania, jakie podejmują kraje członkowskie w celu promowania dobrych praktyk, zawiera propozycję utworzenia Forum ds. Zdrowia i Problemów Alkoholowych przez strony zainteresowane oraz ustala obszary, w jakich swój wkład może wnieść przemysł, w szczególności w zakresie odpowiedzialnej reklamy i marketingu. Uznając rolę krajów członkowskich na tym obszarze polityki, Komisja nie zamierza proponować ustawodawstwa na poziomie europejskim.
Markos Kyprianou, komisarz UE ds. zdrowia i ochrony konsumentów, powiedział:
"Nadmierne spożycie alkoholu, konsumpcja alkoholu przez nieletnich i jazda po pijanemu to realne problemy zdrowia publicznego w Europie, szczególnie wśród osób młodych. Komisja nie zamierza zwalczać umiarkowanego spożycia alkoholu, a jedynie szuka sposobów aktywnego wsparcia działań krajów członkowskich, mających na celu zmniejszenie szkód spowodowanych nadużywaniem alkoholu. Niniejszy Komunikat ma zachęcić do bardziej aktywnej dyskusji i współpracy na poziomie europejskim w drodze tworzenia forów wymiany dobrych praktyk. Wierzę również, iż przemysł może robić więcej dla zmniejszenia szkód alkoholowych, promowania odpowiedzialnego picia i zwiększenia świadomości konsumentów. Komisja angażuje się we wspieranie tego procesu gromadząc do współpracy odpowiednich partnerów, promując współpracę i finansując projekty w tym zakresie."
Główny wpływ na zdrowie i ekonomię
Ocenia się, że pięćdziesiąt pięć milionów dorosłych w UE spożywa alkohol na niebezpiecznym poziomie. Szkodliwe i nieodpowiedzialne spożycie alkoholu jest odpowiedzialne za co najmniej 7,4 % złe stany zdrowia i przedwczesnych zgonów w UE. Absencja z powodu nadużycia alkoholu, picie w godzinach pracy, czy też praca na kacu, to wszystko ma negatywny wpływ na wydajność pracy, a tym samym również na konkurencyjność i rentowność. W grupie wiekowej od 15-29 lat ponad 10% zgonów kobiet i około 25% zgonów mężczyzn spowodowanych jest nadmiernym spożyciem alkoholu.
Jest to również przyczyna 16% przypadków maltretowania i zaniedbania opieki nad dziećmi. Spożycie alkoholu w czasie ciąży może osłabić rozwój mózgu i wiąże się z brakami intelektualnymi dziecka. Średnio jeden na cztery wypadki można przypisać spożyciu alkoholu, a około 10 000 osób ginie każdego roku w UE w wypadkach spowodowanych pod wpływem alkoholu.
Działanie Komisji
We współpracy z krajami członkowskimi i wszystkimi partnerami, Komisja opracuje strategie mające na celu zwalczanie spożycia alkoholu przez nieletnich poprzez wymianę dobrych praktyk z zakresu, między innymi, sprzedaży, podawania, marketingu i wizerunku alkoholu w przekazie medialnym. W ramach Programu Zdrowia Publicznego Komisja wspierać będzie projekty przyczyniające się do zmniejszenia szkód alkoholowych w UE, a w szczególności szkód doznanych przez dzieci i młodzież, jak również projekty zbierania i rozpowszechniania informacji. Wspierać będzie też monitorowanie zachowań alkoholowych ludzi młodych, ze szczególnym naciskiem na zwiększone spożycie alkoholu przez dziewczęta i upijanie się w weekendy. We współpracy z krajami członkowskimi i partnerami, Komisja zbada przydatność opracowywania skutecznych, wspólnych strategii wspólnotowych, w celu zapewnienia właściwych informacji konsumenckich. Takie przemyślenia są szczególnie ważne, zważywszy na fakt, iż niektóre kraje członkowskie planują wprowadzenie etykiet ostrzegawczych (np. na temat spożywania alkoholu w czasie ciąży). Komisja wspierać będzie kraje członkowskie i partnerów z organizacji rządowych i pozarządowych oraz przemysłu w ich wysiłkach w zakresie opracowywania informacji i programów edukacyjnych na temat skutków szkodliwej konsumpcji alkoholu. W ramach Badawczego Programu Ramowego UE Komisja rozpocznie badania z zakresu zwyczajów alkoholowych młodzieży w celu analizy aktualnych trendów i motywacji do spożycia alkoholu, jak i wyznaczników picia alkoholu przez młodzież.
Ustalenie działań krajowych promujących dobre praktyki
Kraje członkowskie ponoszą główną odpowiedzialność za ich wewnętrzną politykę alkoholową. Rolą Komisji jest zachęcać do współpracy i koordynacji pomiędzy krajami członkowskimi oraz uzupełniać ich działania przez, dla przykładu, finansowanie projektów. Komunikat przedstawia środki przyjęte przez kraje członkowskie w zwalczaniu szkód alkoholowych, jakie mogą ułatwić rozpowszechnianie dobrych praktyk we wszystkich krajach UE. Przykłady środków na poziomie krajowym przedstawione w Komunikacie obejmują: zwiększanie przekazu informacji dla konsumenta w punkcie sprzedaży, na produktach lub też w miejscu pracy; zwiększanie skuteczności ograniczeń wiekowych w sprzedaży i podawaniu alkoholu; programy edukacyjne dla młodzieży i rodziców; wprowadzanie niższego lub zerowego poziomu alkoholu we krwi dla kierowców młodych lub niedoświadczonych, jak i dla kierowców zawodowych; czy też wdrażanie środków zaradczych przeciwko zjawisku jazdy po pijanemu.
Dalsze działania i zgodność z innymi strategiami
Komisja zorganizuje ponadto:
- "Forum ds. Zdrowia i Problemów Alkoholowych" do czerwca 2007, mające wspierać, zapewniać informacje i monitorować wdrażanie strategii ustalonej w Komunikacie. Na Forum podejmowane będą takie tematy, jak badania, zbieranie danych i informacji oraz edukacja.
- Komisja zwiększy również koordynację pomiędzy działaniami zwalczającymi zjawisko jazdy pod wpływem alkoholu a akcjami wspierającymi bezpieczeństwo na drodze, włączając działania wspierane w ramach Programu Zdrowia Publicznego i Planu działania dotyczącego bezpieczeństwa na drodze, w celu pomocy w zmniejszaniu liczby wypadków spowodowanych pod wpływem alkoholu, ze szczególnym naciskiem na problem jazdy pod wpływem alkoholu. Działania te będą w szczególności dotyczyć kierowców niedoświadczonych i młodych.
- służby Komisji będą pracować z partnerami przemysłowymi nad tworzeniem stałej i aktywnej współpracy w zakresie odpowiedzialnej komunikacji handlowej i sprzedaży. Głównym celem będzie wsparcie działań UE i rządów poszczególnych państw zapobiegających nieodpowiedzialnemu marketingowi napojów alkoholowych oraz analizujących dane o trendach w reklamie. Jednym z celów będzie osiągnięcie porozumienia z partnerami handlowymi w zakresie kodeksu komunikacji handlowej wdrażanego na poziomie UE.
